บทความส่งท้ายเลือกตั้งครับ

ผมเพิ่งจบหลักสูตรสามเดือนกับองค์กรแห่งหนึ่งในเอเชีย ผู้เรียนกว่าสามสิบคนเป็น Talent รุ่นใหม่ วัตถุประสงค์หลักคือการเตรียมความพร้อมด้านภาวะผู้นำเพื่อก้าวขึ้นเป็นผู้นำระดับสูงรุ่นต่อไป

"ผู้บริหาร(ปัจจุบัน)ฟีดแบ็คว่า การนำเสนอของคนรุ่นใหม่มีแต่เรื่องบ่น บ่นว่าตรงนั้นไม่ดีตรงนี้ไม่ดี ควรจะต้องเปลี่ยน ทำไมพวกเขาไม่เข้าใจว่าสภาวะขององค์กรเป็นอย่างนั้น ข้อจำกัดของเราเป็นอย่างนั้น เขาควรจะเรียนรู้ที่จะทำตัวสอดคล้องกับระเบียบการทำงานของเรา มากกว่าจะคิดเปลี่ยนแปลง"

"So, you are saying they want a program in followership?"

ผู้พูดชะงัก อึกอักอยู่ในคอ

"สิ่งที่ผู้บริหารอธิบายมานั้น คือทักษะการเป็นผู้ตามที่ดี แต่มันไม่ใช่ Leadership ภาวะผู้นำคือการทำสิ่งที่อยากเห็นให้เกิดขึ้นอย่างมุ่งมั่นตั้งใจ ไม่ย่อท้อแม้คนอื่นไม่เห็นด้วย วิธีการไปไม่สำคัญเท่ากับความมุมานะต่อวิสัยทัศน์ เป็น A Better Future for the Organization ซึ่งสะท้อนความคิดความหวังที่พวกเขาอยากเห็นเกิดขึ้นในองค์กร”

"ผู้ใหญ่แค่ไม่ชอบใจในสิ่งที่ได้ยิน และไม่ถูกใจเมื่อเด็กคิดต่างจากตัวเอง แต่นั่นคือ Followership ไม่ใช่ Leadership"

คราวนี้คนฟังพูดไม่ออก ได้แต่พยักหน้า

"But... management are asking what we achieved?” แล้วเลือกตั้ง...เอ๊ย การจัดเทรนนิ่งครั้งนี้ได้ผลไหม?

"เวลาเราป่วยไปหาหมอ คุณทราบไหมว่าหมอจะสัญญากับคนไข้ว่าอย่างไร?" ผมถามบ้าง

"That I will cure your illness?”

ผมยิ้มนิดๆพลางส่ายหน้า

"ไม่มีหมอคนไหนในโลกสัญญาอย่างนั้นกับคนไข้ได้หรอก เพราะการที่ผู้ป่วยจะหายจากโรคนั้น มันขึ้นอยู่กับปัจจัยมากมาย ซึ่งหลายอย่างอยู่นอกความควบคุมของหมอ ยาที่รักษาจะได้ผลหรือเปล่า ร่างกายจะตอบสนองอย่างไร คนไข้และญาติให้ความร่วมมือไหม ออกจากโรงพยาบาลไปแล้วจะทำตัวดีขึ้นหรือเปล่า"

"เป้าหมายเดียวที่หมอสัญญากับคนไข้ได้คือ เราจะหาให้เจอว่าสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการคืออะไร I promise we will find what is wrong with you"

"หลักสูตรนี้ผมก็สัญญาไม่ได้ และไม่ได้สัญญา ว่าคนเรียนทุกคนจะกลายเป็นผู้นำหลังจากเรียนสำเร็จ สิ่งที่ผมบอกได้คือ เราจะรู้ว่าทำไมภาวะผู้นำในองค์กรจึงเป็นอย่างที่เป็นอยู่ และทางออกในการแก้ไขปัญหานี้ควรทำอย่างไร… และนี่คืออาการที่เห็น”

1) คนไม่กล้าพูด

ผู้เรียนหลายคนเขียนถามผมนอกรอบว่า เขาสามารถพูดเรื่องเหล่านี้ได้จริงๆหรือ? พูดไปแล้วจะมีภัยต่อตัวเองหรือเปล่า นั่นสะท้อนให้เห็นว่าเรามีปัญหาด้านการแสดงออกของภาวะผู้นำ เรากำลังมีวัฒนธรรมที่สอนคนให้หุบปากแล้วก้มหน้าทำงานไป ขนาดในหลักสูตรเล่นๆอย่างนี้คนยังไม่กล้าพูดกล้าแสดงความเห็น แล้วประสาอะไรกับงานจริงๆที่ทำอยู่ทุกวัน ใครจะกล้าพูด

2) ผู้ใหญ่ไม่รับฟัง

แต่แทนที่ผู้บริหารจะได้ยินสิ่งเหล่านี้ ผู้ฟังกับร้อนตัวว่าตนถูกโจมตีว่าทำหน้าที่ได้ไม่ดี เกิดปัญหามากมาย ต่างคนต่างสะดุ้งแล้วออกมาปกป้องพื้นที่และอำนาจของตัวเอง ขนาดระหว่างการนำเสนอ ผู้บริหารบางคนถึงขั้นชี้หน้าลูกน้องว่าคิดอะไรไม่ได้เรื่อง แทนที่จะรับฟังแล้วนำไปวิเคราะห์ อย่างนี้คุณจะหวังให้พวกเขามีภาวะผู้นำได้อย่างไร

3) เสริมในสิ่งที่ขาด

เราควรย้อนกลับมาดูว่าองค์กรต้องพัฒนาเรื่องอะไรบ้าง จะทำอย่างไรให้คนรุ่นใหม่กล้าคิดกล้าแสดงความเห็นโดยไม่ต้องกลัวถึงผลสะท้อน มี Common values and purpose เข้าใจถึงเป้าหมายและวัฒนธรรมร่วมขององค์กร ถูกว่าถูก ผิดว่าผิด กล้าตั้งคำถาม และมีสำนึกรับผิดชอบในผลลัพธ์ของการตัดสินใจ

เลือกตั้ง 8 ก.พ. นี้ จะเลือกผู้นำหรือผู้ตามให้ประเทศไทยดีครับ?