ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เราคุ้นชินกับคำว่า การเกษียณ ในความหมายของ การจบเส้นทาง โดยเฉพาะสำหรับผู้นำระดับสูง เมื่อถึงวัยหรือจังหวะหนึ่ง ก็ถึงเวลาส่งไม้ต่อให้ผู้นำรุ่นถัดไป และก้าวออกจากเวทีอย่างสง่างาม

แต่โลกธุรกิจกำลังส่งสัญญาณบางอย่างกลับมาให้เราทบทวนความเชื่อนี้ใหม่

ในช่วงปีที่ผ่านมานี้ ดิฉันได้มีโอกาสทำงานร่วมกับ CEO ท่านหนึ่ง ซึ่งเคยเกษียณจากองค์กรข้ามชาติขนาดใหญ่ไปแล้วกว่า 6 ปี สำหรับหลายคน นั่นอาจถูกมองว่าเป็นบทสุดท้ายของเส้นทางผู้นำระดับสูง แต่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือ เขากลับมาอีกครั้ง ไม่ใช่กับองค์กรเดิม หากเป็นอีกองค์กรหนึ่งที่กำลังต้องการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรมเพื่อนำไปสู่การเติบโตอย่างยั่งยืน

การกลับมาครั้งนี้ ไม่ใช่เพื่อพิสูจน์ความสามารถของตนเอง แต่เพื่อรับผิดชอบต่อระบบที่ถูกตั้งคำถาม สิ่งที่น่าสนใจที่สุด ไม่ได้อยู่แค่ผลลัพธ์เชิงธุรกิจที่สามารถพลิกฟื้นกิจการได้เป็นครั้งแรกในรอบหลายปี แต่อยู่ที่ วิสัยทัศน์ที่ชัดเจนและไม่ประนีประนอม ที่ท่านยืนหยัดกับการดำเนินงานที่ยึดหลักกฎระเบียบความถูกต้องอย่างครบถ้วน 100%

ในโลกที่หลายองค์กรเลือกความเร็วเหนือความถูกต้อง เลือกทางลัดเพื่อเอาตัวรอด ผู้นำท่านนี้กลับยืนยันว่า หากต้องการฟื้นธุรกิจอย่างยั่งยืน ต้องเริ่มจากการเคารพกติกาอย่างสมบูรณ์

การยึดหลัก Compliance 100% ไม่ได้หมายถึงความแข็งทื่อ แต่คือการออกแบบโครงสร้างความเชื่อมั่นใหม่ทั้งระบบ  ทั้งกับพนักงาน ลูกค้า คู่ค้า และสังคม เมื่อความเชื่อใจค่อย ๆ กลับคืนมา การตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ก็เริ่มมีพลัง และวัฒนธรรมองค์กรก็เริ่มทรงพลังอย่างแท้จริง

ในอีกบทสนทนาหนึ่ง ดิฉันได้คุยกับผู้นำองค์กรภาครัฐอีกแห่ง ซึ่งกำลังออกแบบ employee life cycle ขององค์กร สิ่งที่ทำให้ดิฉันหยุดคิด ไม่ใช่เรื่องการพัฒนาคนเก่งหรือการเตรียมผู้สืบทอดตำแหน่ง แต่คือภาพที่เห็นว่า พนักงานที่เกษียณแล้ว ถูกวางอยู่ในวงจรชีวิตพนักงานอย่างชัดเจน

การเห็นพนักงานเกษียณถูกนับรวมอยู่ใน employee life cycle ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่สะท้อนถึงความตั้งใจเชิงกลยุทธ์และเชิงคุณค่าอย่างลึกซึ้งและทรงพลังอย่างยิ่ง เพราะ

• คนที่สร้างคุณค่าให้กับองค์กร ไม่ได้หมดอายุไปพร้อมตำแหน่งงาน
• ประสบการณ์ไม่ได้หายไปเพียงเพราะถึงวัยเกษียณ
• คนยังคงเป็นส่วนหนึ่งขององค์กร แม้บทบาทจะเปลี่ยนไป

องค์กรแห่งนี้กำลังสื่อสารอย่างชัดเจนว่า “การเกษียณ” ไม่ได้แปลว่า “หมดคุณค่า” และภาวะผู้นำไม่ได้ถูกจำกัดอยู่แค่ตำแหน่งในโครงสร้างองค์กร

เมื่อมอง 2 เหตุการณ์จาก 2 องค์กรนี้คู่กัน การกลับมาของ CEO ที่เคยเกษียณ และการออกแบบ employee life cycle ที่ไม่ตัดพนักงานเกษียณออกจากระบบ เราจะเห็นภาพเดียวกันชัดขึ้นว่าโลกอนาคตของการทำงานต้องการการผนึกพลังจากคนทุกรุ่น ใช้จุดแข็งของผู้นำรุ่นใหม่ที่ทันโลกและเร็ว พร้อมกันกับระบบที่ไม่ทิ้งประสบการณ์ และวัฒนธรรมที่ไม่ตัดขาดผู้คนเมื่อบทบาทเปลี่ยน

ภาวะผู้นำในอนาคต อาจไม่ได้วัดจากอายุ หรือตำแหน่งบนบัตรพนักงาน แต่ถูกวัดจากคำถามสำคัญเพียงข้อเดียวคือ เรายังสามารถสร้างคุณค่าให้กับระบบได้